ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΝΑΓΚΗΣ ΚΑΙ ΜΗ ΚΑΤΑΒΟΛΗ ΧΡΕΩΝ ΠΡΟΣ ΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ








Η Κατάστασή ανάγκης αίρει ή θα έπρεπε να αίρει την άδικη πράξη της μη καταβολής  χρεών προς το Δημόσιο, και για το λόγο αυτό θα έπρεπε οι κατηγορούμενοι στους οποίους έχει ασκηθεί ποινική δίωξη για Μη καταβολή χρεών προς το δημόσιο, να αθωώνονται από τα ποινικά δικαστήρια. Δυστυχώς όμως τα Δικαστήρια στην πράξη αξιολογώντας τον εν λόγω ισχυρισμό ΔΕΝ αθωώνουν τον κατηγορούμενο αλλά περιορίζονται στο να  αναγνωρίσουν το ελαφρυντικό των μη ταπεινών αιτίων, καταλογίζοντάς έτσι μειωμένη ποινή στον εκάστοτε κατηγορούμενο.

Τι είναι όμως   η κατάσταση ανάγκης του αίρει την άδικη πράξη και που θα έπρεπε να εφόσον αποδειχτεί να έχει ως αποτέλεσμα την αθώωση του κατηγορουμένου.

Το άρθρο 25  του ΠΚ ορίζει
1. Δεν είναι άδικη η πράξη που τελεί κάποιος, για να αποτρέψει παρόντα και αναπότρεπτο με άλλα μέσα κίνδυνο, ο οποίος απειλεί το πρόσωπο ή την περιουσία του ίδιου ή κάποιου άλλου χωρίς δική του υπαιτιότητα, αν η βλάβη που προκλήθηκε στον άλλο είναι σημαντικά κατώτερη κατά το είδος και τη σπουδαιότητα από τη βλάβη που απειλήθηκε.

2. Η προηγούμενη διάταξη δεν εφαρμόζεται σε όποιον έχει καθήκον να εκτεθεί στον απειλούμενο κίνδυνο.

3. Η διάταξη του άρθρου 23 έχει ανάλογη εφαρμογή και στην περίπτωση αυτού του άρθρου.

Με βάσει λοιπών τα παραπάνω οι προϋποθέσεις που πρέπει να συντρέχουν ώστε να στοιχειοθετηθεί  η ανωτέρα κατάσταση είναι οι ακόλουθες.

1.       Ύπαρξη Κίνδυνου
2.       Ο συγκεκριμένος κίνδυνος να απειλεί τα αγαθά της ζωής ή της περιουσίας ( του ιδίου ή και τρίτου)
3.       Ο κίνδυνός να είναι παρών
4.       Να μην υπάρχουν άλλα μέσα αντιμετώπισης  του κινδύνου
5.       Ο κίνδυνος να μην έχει προκληθεί με υπαιτιότητα του δράστη
6.       Ο δράστης να μην έχει καθήκον να εκτεθεί στον κίνδυνο.

Επιπροσθέτως η μη καταβολή χρεών προς το δημόσιο αποτελεί έγκλημα δια της παραλείψεως.  Η παράλειψη στοιχειοθετείτε με μόνο την μη έκτελεση της συγκεκριμένης ενέργειας. Δηλαδή την μη Καταβολή των βεβαιωμένων χρεών. Όμως απαιτείτε να υπάρχει αντικειμενικά η δυνατότητα τέλεσης της ενέργειας, δηλαδή της καταβολής των χρεών. Θα πρέπει έτσι μεταξύ των άλλων να εξετάζεται έαν ο οφειλέτης είχε ή έχει την δυνατότητα καταβολής και δεν το έπραξε.
 Εφόσον ο συγκεκριμένος οφειλέτης δεν έχει αντικειμενικά τους πόρους να καταβάλει τα οφειλόμενα αρά δεν έχει την δυνατότητα τέλεσης της ενέργειας και αντικειμενικά δεν πράττει άδικα.

Πρακτικά αυτό σημαίνει ένας άνεργος στον οποίον έχουν βεβαιωθεί οφειλές από οποιαδήποτε αιτία , ο οποίος αποδεδειγμένα δεν διαθέτει τους πόρους να καταβάλει τις βεβαιωμένες οφειλές ουσιαστικά δεν έχει την δυνατότητα τέλεσης της ενέργειας . Επιπροσθέτως συντρέχουν στο πρόσωπο του και οι προϋποθέσεις του άρθρου 25. 

Την ίδια εφαρμογή θα έπρεπε να έχουν οι συγκεκριμένες διατάξεις και σε κάποιον που διαθέτει εισοδήματα τα οποία όμως είναι απαραίτητα για την στοιχειώδη διαβίωση του και της οικογένειας του και δεν επαρκούν για την καταβολή των βεβαιωμένων χρεών ( π.χ Ένας συνταξιούχος, χαμηλόμισθός κ.λ.π).  

Τα τελευταία Χρόνια λόγο της οικονομικής δυσπραγίας αλλά και των υπέρογκων και παράλογων φόρων και εισφορών γεμίζουν τα πινάκια των ποινικών δικαστηρίων με υποθέσεις αυτού του είδους και στην πλειοψηφία τους πρόκειται για ανθρώπους που βρίσκονται σε αυτή την κατάσταση χωρίς δική τους υπαιτιότητα. Θα έπρεπε λοιπών τα δικαστήρια να αρχίσουν να εξετάζουν, να ερμηνεύουν και εφαρμόζουν τις διατάξεις του άρθρου 25 του Π.Κ και τον εν λόγω ισχυρισμό με αντικειμενικό τρόπο, λαμβάνοντας υπόψη τα πραγματικά περιστατικά της κάθε υπόθεσης και να αθωώνουν  τον κάθε κατηγορούμενο στο πρόσωπο του οποίου συντρέχουν οι προϋποθέσεις που ορίζει το άρθρο 25 του ΠΚ ,  και  να μην περιορίζονται στην αναγνώριση μόνο ελαφρυντικών.

ΜΑΡΙΑ ΒΙΟΛΕΤΑ ΜΠΕΛΛΟΥ
Δικηγόρος παρ εφέταις
Μέλος ΔΣΑ